در روزهای نخست آتش‌بس موقت میان جمهوری اسلامی با ایالات متحده و اسرائیل، ارزیابی تلفات انسانی سپاه پاسداران در جنگ ۴۰ روزه، جنگ ۱۲ روزه و مجموعه درگیری‌های چند سال گذشته با اسرائیل، تصویری بی‌سابقه از ضربه‌پذیری ساختار نظامی جمهوری اسلامی ارائه و نشان می‌دهد که نه‌تنها لایه‌های میانی، بلکه راس هرم فرماندهی سپاه پاسداران نیز مستقیم و بی‌وقفه، هدف قرار گرفته و از بین رفته است. در صدر این فهرست، نام حسین سلامی قرار دارد؛ فرمانده کل سپاه که در همان دقایق ابتدایی جنگ ۱۲ روزه هدف قرار گرفت و کشته شد. او یکی از چهره‌های شاخص سپاه در سال‌های اخیر بود که هم در سطح راهبردی و هم در حوزه تبلیغاتی، در تقابل با آمریکا و اسرائیل نقش پررنگی داشت. حذف او در همان ساعات نخست جنگ، نشان داد که اسرائیل مشخصا راس فرماندهی سپاه را هدف قرار داده است. پس از او، محمد پاکپور که به‌سرعت جانشین سلامی شد، در ثانیه‌های آغازین جنگ ۴۰ روزه اخیر کشته شد. کشته شدن دو فرمانده کل سپاه در فاصله‌ای کوتاه، ضربه‌ای کم‌سابقه به ساختار فرماندهی این نهاد وارد کرد. به‌ویژه آنکه پاکپور از فرماندهان باسابقه میدانی در نیروی زمینی سپاه هم محسوب می‌شد. در سطح هماهنگی فرماندهی، مسعود شانه‌ای که همراه با سلامی کشته شد، در ارتباط میان فرمانده کل سپاه و سایر بخش‌های این نهاد  نقش مهمی داشت و حذف او عملا ارتباط با راس فرماندهی را مختل کرد. در راهبردی‌ترین بخش سپاه، یعنی توان موشکی و هوافضا، کشته شدن امیرعلی حاجی‌زاده یکی از مهم‌ترین ضربات به شمار می‌رود. او که سال‌ها فرماندهی این نیرو را بر عهده داشت، از معماران اصلی توسعه برنامه موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی بود. کشته شدن او در همان ابتدای جنگ ۱۲ روزه عملا مغز متفکر برنامه موشکی تهران را از بین برد. هم‌زمان با او، محمود باقری که سال‌ها مدیریت بخش موشکی را بر عهده داشت، کشته شد. اهمیت این موضوع در آن است که این موقعیت از جمله حساس‌ترین و محرمانه‌ترین جایگاه‌ها در ساختار سپاه محسوب می‌شود و حذف چنین فردی بر توان عملیاتی موشکی مستقیم اثر می‌گذارد. حذف فرماندهانی بدون جانشین در بخش پدافند نیز، داوود شیخیان کشته شد؛ فرمانده‌ای که مسئول دفاع از آسمان ایران در برابر حملات هوایی بود. عملکرد ضعیف پدافند ایران در جنگ‌های اخیر و هم‌زمان کشته شدن فرمانده آن، نشان‌دهنده شکاف جدی در این حوزه است. در میان فرماندهان کمتر شناخته‌شده اما مهم، نام اسماعیل دهقان دیده می‌شود که به‌گفته منابع مختلف، در بخش‌های حساس این نیرو فعالیت داشت و همراه خانواده‌اش هدف قرار گرفت. در نیروی دریایی، کشته شدن علیرضا تنگسیری در جنگ ۴۰ روزه اخیر ضربه‌ای سنگین بود. او یکی از باسابقه‌ترین فرماندهان سپاه با بیش از دو دهه تجربه در حوزه دریایی بود و حذف او، هم‌زمان با کشته شدن فرماندهان نیروهای زمینی و هوافضا، به معنای از دست رفتن فرماندهان هر سه شاخه اصلی سپاه بود. در حوزه بسیج، غلامرضا سلیمانی، رئیس این نهاد سرکوبگر، که در هفته سوم جنگ اخیر کشته شد، در مدیریت نیروهای شبه‌نظامی داخلی و سرکوب اعتراضات نقش کلیدی داشت و حذف او ساختار بسیج را دچار اختلال جدی کرد. در سطح قرارگاه مرکزی جنگ، کشته شدن غلامعلی رشید در دقایق ابتدایی جنگ ۱۲ روزه، ضربه‌ای مستقیم به مغز فرماندهی جنگی جمهوری اسلامی بود. جانشین او، علی شادمانی نیز تنها چند روز بعد کشته شد؛ اتفاقی که نشان‌دهنده نفوذ اطلاعاتی و توان هدف‌گیری دقیق اسرائیل بود. Read More This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field) در بخش اطلاعات نظامی، صالح اسدی، رئیس اطلاعات در قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا که بالاترین مقام اطلاعات نظامی در ساختار جنگی جمهوری اسلامی محسوب می‌شود، همان روز ۹ اسفند ۱۴۰۴ کشته شد. حذف زنجیره‌ای فرماندهان در بخش اطلاعاتی ادامه یافت و محمد کاظمی و حسن محقق در سازمان اطلاعات سپاه پاسداران در یک عملیات فریب اطلاعاتی کشته شدند. پس از آن‌، مجید خادمی، آخرین رئیس بخش اطلاعاتی سپاه، در ادامه همین روند هدف قرار گرفت و عملا سه لایه از فرماندهان اصلی اطلاعاتی سپاه پاسداران طی مدت کوتاهی حذف شدند. کشته‌های سالیان دورتر در سطح منطقه‌ای، کشته شدن محمدرضا زاهدی در دمشق آغاز موج جدیدی از حذف فرماندهان برون‌مرزی سپاه پاسداران بود. پس از او، عباس نیلفروشان در حمله‌ای که به کشته شدن حسن نصرالله انجامید، از بین رفت. از سپاه قدس، محمدهادی حاج‌رحیمی و سعید ایزدی که در مدیریت شبکه نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی نقش مهمی داشتند، نیز کشته شدند. در حوزه لجستیک، رضی موسوی، از نزدیکان قاسم سلیمانی، هدف قرار گرفت که ضربه‌ای مهم به زیرساخت پشتیبانی نیروهای نیابتی بود. البته حذف فرماندهان کلیدی سپاه از سال‌های قبل شروع شد. از جمله قاسم سلیمانی که در حمله آمریکا به فرودگاه بغداد کشته شد و مهم‌ترین چهره منطقه‌ای جمهوری اسلامی بود، تا حسن تهرانی مقدم، محمدعلی الله‌دادی، حسین همدانی و دیگر فرماندهان ارشد که طی سال‌های گذشته در حملات مختلف کشته شدند. مجموع این تحولات نشان می‌دهد که سپاه پاسداران در چند سال اخیر با موجی بی‌سابقه از حذف فرماندهان ارشد خود مواجه شده و این روند نه‌تنها زنجیره فرماندهی، بلکه حافظه عملیاتی و تجربه میدانی این نهاد را نیز به‌شدت تضعیف کرده است. در چنین شرایطی، یافتن جایگزین برای فرماندهانی با دهه‌ها تجربه جنگی و شبکه‌سازی منطقه‌ای، عملا ممکن نخواهد بود. چنانچه پس از کشته شدن قاسم سلیمانی و انتخاب اسماعیل قاآنی به‌عنوان جانشین او، نفوذ نیروی قدس در منطقه به‌طور محسوسی کاهش یافت و حتی درباره احتمال جاسوسی قاآنی برای اسرائیلی‌ها هم گزارش‌های غیررسمی متعددی منتشر شد. سپاه پاسداران اکنون، با کشته شدن هم‌زمان فرماندهان ارشدش در حوزه‌های موشکی، اطلاعاتی، دریایی و زمینی، با یکی از عمیق‌ترین بحران‌های ساختاری خود مواجه است؛ بحرانی که نه‌تنها توان عملیاتی آن را کاهش داد، بلکه آشکار کرد که جمهوری اسلامی حتی نتوانست بابت این سلسله حذف‌ها، انتقام موثری بگیرد. موضوعی که از دید بسیاری از ناظران، به معنای بزرگ‌ترین شکست راهبردی این نهاد در برابر اسرائیل و متحدانش است و در صورت آغاز مجدد جنگ، حتی می‌تواند به فروپاشی کامل این نهاد نظامی منجر شود. تلفات سپاه پاسداران در جنگفرماندهان کشته شده سپاه پاسدارانجنگ جمهوری اسلامی با آمریکا و اسرائیلجنگ ۴۰ روزهجنگ ۱۲ روزهایرانجنگسپاه پاسدارانآغاز مجدد جنگ و ادامه این روند می‌تواند به فروپاشی کامل این نهاد نظامی منجر شودامیرحسین میراسماعیلیجمعه, آوریل 10, 2026 - 09:45 <p dir="rtl">صندلی‌های خالی فرماندهان سپاه و یک کلاه نظامی‌ــ ایندیپندنت فارسی</p> سیاسی و اجتماعیrelated nodes: مغز اطلاعاتی سپاه پاسداران کشته شد؛ روایت برکشیده شدن مجید خادمی در جنگ سایه‌هازنجیره حذف فرماندهان ارشد از جنگ ۱۲ روزه تاکنون؛ فهرستی که نتانیاهو به‌روز می‌کنداز فرماندهی نیروهوایی سپاه تا مذاکره با آمریکا؛ قالیباف و میراث شهرهای موشکیType: newsSEO Title: آتش‌بس بدون حتی یک انتقام؛ فهرست بلند حذف‌شدگان سپاه از سلیمانی تا تنگسیریInner related node: مغز اطلاعاتی سپاه پاسداران کشته شد؛ روایت برکشیده شدن مجید خادمی در جنگ سایه‌هازنجیره حذف فرماندهان ارشد از جنگ ۱۲ روزه تاکنون؛ فهرستی که نتانیاهو به‌روز می‌کنداز فرماندهی نیروهوایی سپاه تا مذاکره با آمریکا؛ قالیباف و میراث شهرهای موشکیcopyright: