خورشید و ماه چگونه ممکن است باعث زمینلرزه شوند؟
منبع: ایندیپندنت
|
زمان:
ماه و خورشید عامل اصلی وقوع زلزله نیستند، اما کشش گرانشی آنها ممکن است در شرایط خاص، به حرکت گسلهایی که از قبل تحت فشار قرار داشتهاند، کمک کند.
به گزارش اینسایدپیپر، پژوهشی با عنوان «محدودیتهای نظری درباره تحریک زمینلرزههای آهسته بر اثر نیروهای کشندی» نشان میدهد که کشش گرانشی ماه و خورشید، در شرایطی خاص، میتواند لغزش را در برخی گسلها تحریک کند.
نیروی گرانشی خورشید و ماه علاوه بر ایجاد جزرومد در اقیانوسها، پوسته جامد زمین را نیز اندکی میکشد و میفشارد. این تغییرات که «تنش کشندی» نام دارند، بسیار کوچکاند، در حد چند کیلوپاسکال و قابلمقایسه با فشار ملایم دست. با این حال، مشاهده شده است که در برخی گسلها میتوانند زمینلرزههای آهسته را تحریک کنند.
پژوهشگران برای بررسی چگونگی این اثر از یک مدل رایانهای گسل استفاده کردند. نتیجه مدل نشان میدهد اگر دوره تکرار تنش کشندی با مقیاس زمانی واکنش طبیعی گسل هماهنگ باشد، گسل ممکن است به آن حساستر شود. نویسندگان این اثر را به پدیده تشدید تشبیه میکنند: همانطور که هل دادن آرام تاب با آهنگ مناسب میتواند دامنه حرکت آن را بیشتر کند، تغییرات ضعیف اما تکرارشونده تنش نیز ممکن است سرعت لغزش یک گسل حساس را افزایش دهند.
بنابراین خورشید و ماه تنش زمینساختی را که در گسلها انباشته میشود ایجاد نمیکنند، اما نیروهای کشندی ممکن است در شرایط مناسب، زمان یا شدت لغزش گسلی را که از پیش آماده لغزش است، تغییر دهند. مدل پژوهش نشان میدهد این رویدادهای لغزشی بسته به ویژگیهای گسل، دامنه و دوره تناوب تغییرات تنش، میتوانند آهسته یا سریع باشند.
این تغییرات در مقیاس روزمره مشهود نیستند، اما برای گسلهایی که تحت فشار شدید قرار دارند میتوانند اهمیت پیدا کنند. گسلها شکستگیهایی در پوسته زمیناند که دو سوی آنها امکان حرکت نسبت به یکدیگر را دارند. در برخی از این گسلها، حرکت صفحات زمینساختی بهتدریج فشار زیادی ایجاد میکند و سنگها را به نقطهای نزدیک میکند که لغزش امکانپذیر شود.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
زلزلههایی که شاید هیچکس احساس نکند
تمرکز این پژوهش بر نوع خاصی از فعالیت زمینساختی به نام «زمینلرزه آهسته» است. برخلاف زلزلههای معمول که لغزش گسل و آزاد شدن انرژی در مدت کوتاهی رخ میدهد و میتواند زمین را بهشدت بلرزاند، در زمینلرزههای آهسته این حرکت ممکن است روزها یا هفتهها ادامه داشته باشد. در چنین حالتی، بخشهایی از گسل بهآرامی از کنار یکدیگر میلغزند و در سطح زمین ممکن است اصلا لرزش شدیدی احساس نشود. همین ویژگی باعث شده است مطالعه این پدیده برای شناخت رفتار گسلها اهمیت زیادی داشته باشد، زیرا بخشی از تغییرات در اعماق زمین میتواند مدتها بدون نشانه آشکاری در سطح ادامه پیدا کند.
این یافته چه کمکی به تشخیص زلزله میکند؟
درک پدیده تشدید به دانشمندان امکان میدهد روزهای مشخصی از ماه را که کشش گرانشی در آنها به اوج میرسد، تعیین کنند. گروههای امداد و مدیریت بحران میتوانند از این دادهها برای محدود کردن بازههای زمانی «پرخطر» جابهجایی احتمالی صفحات زمینساختی استفاده کنند. این یافتهها همچنین به دانشمندان امکان میدهد میزان حساسیت برخی گسلها به نیروهای کشندی را مشخص کنند تا بتوانند وضعیت آنها را از سطح زمین زیر نظر بگیرند و آمادگی لازم را به دست آورند.
این یافتهها میتوانند توضیح دهند چرا بعضی گسلها به نیروهای بسیار ضعیف کشندی حساساند و بعضی دیگر چنین حساسیتی ندارند. مقایسه زمان وقوع زمینلرزههای آهسته با چرخه تنش کشندی نیز ممکن است به پژوهشگران کمک کند ویژگیهایی مانند مقاومت اصطکاکی گسل را بهتر براورد کنند
با این حال، یافتههای این مطالعه به معنای آن نیست که اکنون میتوان زمان وقوع یک زلزله بزرگ را از روی موقعیت ماه و خورشید پیشبینی کرد. آنچه این پژوهش ارائه میدهد، راهی برای بررسی دقیقتر یکی از نیروهای کوچکی است که شاید بر زمان لغزش گسلهای تحت فشار، که انرژی لازم برای حرکت آنها طی سالها و حتی قرنها درون پوسته زمین انباشته شده است، اثر بگذارد.
علومتحقیق علمیخورشیدماهزمینلرزهتلفات زمینلرزهزلزلهخسارت زلزلهتاثیر خورشید و ماه بر زمینلرزهتمرکز این پژوهش بر نوع خاصی از فعالیت زمینساختی به نام «زمینلرزه آهسته» استایندیپندنت فارسیسه شنبه, سِپتامبر 29, 2026 - 15:00
<p dir="rtl">عکس تزیینیــ&nbsp;طرحی از خورشید و ماه&nbsp;بالای ویرانههای بهجا مانده از زمینلرزهــ AI geerated</p>
علومrelated nodes: هشدار پژوهشگری که زلزله ترکیه را پیشبینی کرد؛ «روزهای حساسی در انتظار ما است»چرا ناگهان این همه زمینلرزه ویرانگر در سراسر جهان رخ داد؟ دلیل هزاران سال استحکام هرم جیزه در برابر زلزلهها کشف شد SEO Title: خورشید و ماه چگونه ممکن است باعث زمینلرزه شوند؟Inner related node: هشدار پژوهشگری که زلزله ترکیه را پیشبینی کرد؛ «روزهای حساسی در انتظار ما است»چرا ناگهان این همه زمینلرزه ویرانگر در سراسر جهان رخ داد؟ دلیل هزاران سال استحکام هرم جیزه در برابر زلزلهها کشف شد copyright:
اخبار دیگر
مشاهده همه خبرهانتانیاهو: دشمنان ما ممکن است در آستانه انتخابات به اسرائیل حمله کنند
همزمان با شدت گرفتن تنشهای منطقهای، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، از احتمال حمله «دشمنان» به این کشور در آستانه انتخابات پارلمانی اسرائیل خبر داد.
فشار بر حزب چپ آلمان؛ تهدید به قطع حمایت مالی از برلین
پیروزی حزب چپ، احتمال تشکیل نخستین دولت ایالتی برلین به رهبری این حزب را افزایش داده است. حال ایالتهای تحت حاکمیت احزاب متحد مسیحی برلین را، در صورت تشکیل دولتی ایالتی به رهبری حزب چپ، به پیامدهای مالی تهدید کردهاند.
صدور حکم سنگین علیه یک قانونگذار عراقی به جرم فساد
در ادامه برنامه مبارزه با فساد اداری و مالی دولت جدید عراق، نماینده دو دوره متوالی مجلس به هفت سال زندان، جریمه سنگین، و استرداد اموال محکوم شد.
جنگ فیفا و یوفا؛ از اتهام راهاندازی «کمپین اطلاعات نادرست» تا تهدید به شکایت کیفری
فدراسیون جهانی فوتبال، فیفا، اتحادیه فوتبال اروپا، یوفا، را به راهاندازی «کمپین اطلاعات نادرست» متهم کرد و از تحویل اسناد مربوط به طرح جنجالی و کنارگذاشتهشده فروش سهام جام جهانی به بخش خصوصی خودداری کرد.
قدرت اول جهان؛ روایت مجتبی خامنهای زیر فشار واقعیت
مجتبی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، ایران را کشوری در اوج قدرت توصیف کرد که از جنگها و فشارهای پیاپی، قدرتمندتر بیرون آمده است. شاخصهای اقتصادی، اجتماعی، نظامی و تحولات منطقهای، بخشهای مهمی از این روایت را به چالش می...
هشدار نتانیاهو: نشانههایی از احتمال حمله «دشمنان» اسرائیل پیش از انتخابات وجود دارد
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، میگوید نشانههایی وجود دارد که «دشمنان» اسرائیل ممکن است در آستانه انتخابات این کشور برای حمله تلاش کنند، اما نیروهای اسرائیلی قادرند آنها را «در هر زمان و هر مکان» هدف قرار دهند.