انتقال آب از صیاد به کابل؛ راه‌حل بحران یا فشار تازه بر منابع زیرزمینی؟

وزارت شهرسازی و مسکن رژیم طالبان از ارزیابی طرح انتقال آب از منطقه صیاد به شهر جدید کابل خبر داد و منبع آب زیرزمینی صیاد را گزینه اول تامین آب شهر جدید کابل معرفی کرد. با این حال ارقام اعلام‌‌شده نشان می‌دهد که حتی با افزایش ظرفیت برداشت، این منبع تنها حدود ۸۵ درصد نیاز سالانه را تامین خواهد کرد. هم‌زمان، کاهش سطح آب‌های زیرزمینی کابل این پرسش را مطرح می‌کند که برداشت از صیاد تا چه اندازه می‌تواند پایدار باشد.  وزارت شهرسازی و مسکن طالبان با صدور اطلاعیه‌ای اعلام کرد که «طرح بزرگ و حیاتی انتقال آب آشامیدنی از سد صیاد به شهر جدید کابل، در دست بررسی و طراحی کارشناسان اداره کل شهر جدید کابل است». بر اساس طرح موجود، آب از مسیری به طول تقریبی ۵۵ کیلومتر به شهر جدید کابل منتقل خواهد شد.  این وزارتخانه به مطالعات و امکان‌‌سنجی آژانس همکاری بین‌المللی ژاپن، جایکا، در سال ۲۰۱۲ استناد کرده است. در این مطالعات، سرانه مصرف روزانه آب برای هر نفر ۱۵۰ لیتر در نظر گرفته و مجموع نیاز آبی چهار فاز شهر جدید کابل، منطقه هفدهم کابل و شهرک الشیخ حدود ۷.۳۴ مترمکعب در ثانیه (حدود ۲۳۳.۴ میلیون مترمکعب در سال) براورد شده است. Read More This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field) منبع آبی زیرزمینی  صیاد در جنوب رودخانه غوربند و نزدیک محل تلاقی رودخانه‌های پنجشیر و غوربند در فاصله ۵۵ کیلومتری شهر جدید کابل قرار دارد.  بر اساس این اطلاعیه،‌ ظرفیت برداشت از لایه‌های طبیعی آب زیرزمینی صیاد حدود چهار مترمکعب در ثانیه، معادل ۱۲۶.۱۴۴ میلیون مترمکعب در سال است و در صورتی که از سیستم مجاری زیرزمینی نفوذی (infiltration gallery)‌ ــ شبکه‌ای از تونل‌ها، مجراها یا لوله‌های مشبک زیرزمینی که آب از میان خاک و شن به داخل آن نفوذ می‌کند و سپس برای مصرف، جمع‌ و منتقل می‌شودــ برای جمع‌آوری آب استفاده شود، ظرفیت برداشت می‌تواند به ۶.۳ مترمکعب در ثانیه هم افزایش یابد. این وزارتخانه می‌گوید ظرفیت سالانه برداشت با این روش حدود ۱۹۸.۶۷ میلیون مترمکعب خواهد بود که حدود ۸۵ درصد نیاز پیش‌‌بینی‌‌شده است. در این اطلاعیه درباره منبع تامین باقی‌‌مانده آب موردنیاز توضیحی داده نشده است. همچنین مشخص نیست برداشت آب‌های زیرزمینی منطقه صیاد با این حجم، در بلندمدت چگونه با میزان تغذیه مجدد این منبع آبی، به تعادل خواهد رسید. نگرانی درباره پایداری منابع زیرزمینی در حالی مطرح می‌شود که کابل اکنون با کمبود شدید آب روبرو است. با افزایش جمعیت و گسترش ساخت‌وسازها، در بخش‌های مختلف شهر چاه‌های عمیقی حفر شده‌اند که در برخی مناطق، برای دسترسی به آب، عمق چاه‌ها به ۱۲۰ متر می‌رسد. برداشت گسترده از چاه‌ها ادامه دارد. در همان حال، استخرهای شنا، سونا، حمام‌ها و دیگر مراکز پرمصرف نیز در شهر فعالیت می‌کنند.  دفتر هماهنگی کمک‌های بشردوستانه سازمان ملل متحد، اوچا، پیش‌تر هشدار داده بود که سطح آب سفره‌های زیرزمینی کابل طی یک دهه تا ۳۰ متر پایین رفته است و نزدیک به نیمی از چاه‌های شهر خشک شده‌اند. یکی از مقام‌های سازمان ملل متحد نیز در شورای امنیت تاکید کرد که اگر روند کنونی ادامه یابد، آب زیرزمینی در دسترس کابل ممکن است تا سال ۲۰۳۰ به پایان برسد. کاهش بارندگی و تغییرات اقلیمی فشار مضاعفی بر منابع آب زیززمینی وارد می‌کند. افزایش دما و آب شدن یخچال‌های طبیعی، منابع آب افغانستان را تهدید می‌کند و کم‌ شدن برف و باران می‌تواند تغذیه دوباره آب‌های زیرزمینی را دشوارتر کند. در برنامه توسعه سازمان ملل متحد نیز آب شدن یخچال‌ها و کاهش ذخایر زیرزمینی از تهدیدهای منابع آب افغانستان دانسته شده است.   از سوی دیگر، نبود سرمایه‌‌گذاری کافی در بخش تصفیه و استفاده دوباره از فاضلاب، فشار بر چاه‌ها را بیشتر کرده است. در چنین وضعیتی، اعلام ظرفیت برداشت از صیاد به‌‌تنهایی نشان نمی‌دهد که این منبع برای تامین بلندمدت آب شهر جدید کابل تا چه اندازه قابل‌اتکا خواهد بود.  افغانستانطالبانآبکابلسازمان ملل متحدخشکسالیکم آبیسطح آب سفره‌های زیرزمینی کابل طی یک دهه تا ۳۰ متر پایین رفته است و نزدیک به نیمی از چاه‌های شهر خشک شده‌اند واجد روحانیچهارشنبه, سِپتامبر 23, 2026 - 13:15 <p class="rtejustify" dir="rtl">ساکنان منطقه ریگریشن در ناحیه ۱۳ شهر کابل در صف دریافت آب‌ــ ارسالی به ایندیپندنت فارسی</p> جهانrelated nodes: بحران بی‌آبی در کابل؛ پایتختی که تا ۲۰۳۰ ممکن است خشک شود کابل تشنه‌تر از همیشه؛ نگرانی از خشک‌ شدن چاه‌ها کابل نه با بحران کم‌آبی که با بی‌آبی روبه‌رو استType: newsSEO Title: انتقال آب از صیاد به کابل؛ راه‌حل بحران یا فشار تازه بر منابع زیرزمینی؟Inner related node: بحران بی‌آبی در کابل؛ پایتختی که تا ۲۰۳۰ ممکن است خشک شود کابل تشنه‌تر از همیشه؛ نگرانی از خشک‌ شدن چاه‌ها کابل نه با بحران کم‌آبی که با بی‌آبی روبه‌رو استcopyright: