کمبود قابله و زایمان‌های پرخطر؛ روایتی از روستاهای افغانستان

در حالی که افغانستان به دلیل افزایش جمعیت و بازگشت میلیون‌ها مهاجر با کمبود شدید خدمات درمانی روبرو است، ممنوعیت‌های طالبان برای تحصیل زنان در رشته‌های پزشکی و مامایی نگرانی‌ها از افزایش مرگ‌ومیر مادران و نوزادان را بیشتر کرده است. در بسیاری از مناطق روستایی افغانستان، زنان هنوز در خانه، بدون حضور قابله و بدون کمترین امکانات پزشکی زایمان می‌کنند؛ وضعیتی که قابله‌هایی مانند کریمه محمدی هر روز از نزدیک با آن مواجه‌اند.  کریمه محمدی قابله‌ است و در شهرستان انجیل استان هرات در غرب افغانستان زندگی می‌کند. و او و همکارانش هر ماه در روستای شکیبان حدود ۴۰ نوزاد را به دنیا می‌آورند. با این حال خود کریمه محمدی فرزندش را بدون کمک قابله به دنیا آورد و زایمانش دو شبانه‌‌روز طول کشید. دردی که او هنگام زایمان تحمل کرد، باعث شد بعدها به سراغ رشته قابلگی برود.  او در دوران نظام جمهوریت در این رشته تحصیل کرد. Read More This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field) در دوره نخست حاکمیت طالبان، بین سال‌های ۱۹۹۶ تا ۲۰۰۱، افغانستان با کمبود شدید قابله و پزشک زن روبرو بود، اما پس از سقوط رژیم طالبان در حمله ائتلاف جهانی به رهبری آمریکا، هزاران دختر و زن در افغانستان توانستند در رشته مامایی تحصیل کنند و رفته‌‌رفته شمار قابله‌ها در افغانستان افزایش یافت.  کریمه محمدی درباره کارش می‌گوید: «من برای زنان حامله معاینات دوره‌ای دوران حاملگی را انجام می‌دهم. در دوران بارداری فشارخون، وزن و قلب آن‌ها را معاینه و آن‌ها را راهنمایی می‌کنم.» او از اینکه به‌عنوان قابله در روستای محل تولدش کار و به زنان باردار کمک می‌کند تا نوزادانشان را به دنیا بیاورند، خوشحال است. او تعریف می‌کند: «یک بار نوزادی را احیا کردم (پس از تولد مشکل تنفسی داشت) و یک دقیقه نشد که نوزاد گریه کرد. آن لحظه بود که مادر این نوزاد دست مرا بوسید که فرزندش را نجات دادم.»  با این حال در دوران حاکمیت مجدد طالبان، کمبود قابله در نقاط مختلف افغانستان، به‌‌ویژه در مناطق روستایی، دوباره محسوس شد و بسیاری از زنان باردار به دلیل اینکه پزشک زن یا قابله در نزدیکی خانه‌هایشان نیست، همچنان به روش سنتی زایمان می‌کنند. این زایمان‌ها بدون حضور قابله و همچنین در نبود امکانات پزشکی باعث افزایش آمار مرگ‌ومیر مادران و نوزادان در افغانستان شده است، اما برای رژیم طالبان که تحصیل در رشته‌های پزشکی و قابلگی را برای زنان و دختران ممنوع کرده است، این مسئله اهمیت چندانی ندارد.  سازمان بهداشت جهانی دو هفته قبل اعلام کرد که در هر ساعت یک مادر در افغانستان به دلیل مشکلات پزشکی قابل‌پیشگیری، جانش را از دست می‌دهد. در گزارش این سازمان آمده بود که میزان مرگ‌ومیر مادران در افغانستان به حدی است که از میان هر ۱۰۰ هزار مورد منجر به تولد نوزاد زنده، ۵۲۱ مادر باردار هنگام زایمان جانشان را از دست می‌دهند. این گزارش می‌افزاید که بخش بزرگی از این مرگ‌ها ناشی از بیماری‌ها و مشکلاتی است که قابل‌پیشگیری و درمان‌اند، اما زنان به دلیل کمبود نیروی متخصص و امکانات پزشکی فوت می‌کنند.  در گزارش سازمان بهداشت جهانی، فشار خون بالا، خونریزی شدید و زایمان‌های دشوار از عوامل اصلی مرگ‌ومیر مادران هنگام زایمان در افغانستان عنوان شده است.  با افزایش شمار قابله‌ها می‌توان آمار مرگ‌ومیر نوزادان و مادران‌ را کاهش داد اما با ادامه ممنوعیت‌های رژیم طالبان، تحقق این هدف ممکن نیست. پیش‌تر صندوق جمعیت سازمان ملل متحد اعلام کرده بود در افغانستان بین ۸ تا ۹ هزار قابله فعالیت دارند.   افغانستانطالبانزنانزایمانآمار مرگ و میر مادرانسازمان ملل متحدمیزان مرگ‌ومیر مادران در افغانستان به حدی است که در هر ۱۰۰ هزار مورد تولد نوزاد زنده، ۵۲۱ مادر باردار هنگام زایمان جانشان را از دست می‌دهندواجد روحانیسه شنبه, مه 19, 2026 - 12:45 <p dir="rtl">یکی از ماداران با نوزادش در یکی از مراکز درمانی افغانستان‌ــ ROBERTO SCHMIDT / AFP</p> جهانrelated nodes: رقم مرگ‌ومیر مادران باردار در افغانستان بالاتر از آمارهای رسمی استبحران بهداشت در افغانستان؛ نوزادان زیر نور چراغ‌قوه به دنیا می‌آیندافغانستان با بالاترین آمار مرگ‌ومیر مادران و نوزادان در جهان به نیروی درمانی نیاز داردType: newsSEO Title: کمبود قابله و زایمان‌های پرخطر؛ روایتی از روستاهای افغانستانInner related node: رقم مرگ‌ومیر مادران باردار در افغانستان بالاتر از آمارهای رسمی استبحران بهداشت در افغانستان؛ نوزادان زیر نور چراغ‌قوه به دنیا می‌آیندافغانستان با بالاترین آمار مرگ‌ومیر مادران و نوزادان در جهان به نیروی درمانی نیاز داردcopyright: