تاپی در مسیر نزول؛ از همکاری چهارجانبه تا محور طالبان-ترکمنستان

وزارت معادن و پترولیم رژیم طالبان مدعی است که حدود ۵۰ کیلومتر از نصب خط لوله پروژه تاپی، یعنی انتقال گاز ترکمنستان از طریق افغانستان به پاکستان و هند، در داخل خاک افغانستان تکمیل شده است. با این حال، این پروژه در دوران حاکمیت طالبان تنها در درون افغانستان اجرا می‌شود و کشورهای پاکستان و هند درمورد این پروژه واکنشی نشان نداده‌اند.  همایون افغان، سخنگوی این وزارتخانه، گفته است که حدود ۱۲۴ کیلومتر دیگر از مسیر پروژه تاپی نیز آماده است و تلاش‌ها برای آغاز کارهای فنی و ساختمانی این بخش ادامه دارد.  هدایت‌الله بدری، وزیر معادن و پترولیم رژیم طالبان و از افراد نزدیک به ملا هبت‌الله آخندزاده، رهبر طالبان، در هفته جاری به استان هرات در غرب افغانستان رفته است. براساس اطلاعیه وزارت معادن و پترولیم طالبان، او در این سفر از روند پیشرفت کار ساخت پروژه تاپی بازدید کرده است.  Read More This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field) هفت سال پیش، اشرف غنی، رئیس‌‌جمهوری پیشین افغانستان، همراه با مقام‌های ارشد سه کشور عضو تاپی این پروژه را در هرات افتتاح کردند، اما پروژه در آن زمان پیشرفت چندانی نداشت.  با دوباره روی کار آمدن رژیم طالبان، کار پروژه تاپی متوقف شد تا اینکه در سپتامبر ۲۰۲۴ ملا حسن آخوند، نخست‌وزیر طالبان، با قربان‌قلی بردی‌ محمدوف، رهبر ترکمنستان، دوباره این پروژه را از سر گرفتند، اما مقام‌های ارشد پاکستان و هند در مراسم افتتاح دوباره حضور نداشتند. این موضوع نشان می‌دهد که طالبان پروژه بزرگ منطقه‌ای تاپی را از سطح چهار کشور به دو کشور، یعنی افغانستان و ترکمنستان، کاهش داده‌اند.  براساس طرح اولیه، پروژه تاپی قرار بود به طول یک‌هزار و ۸۱۴ کیلومتر امتداد یابد، به‌‌گونه‌ای که ۲۱۴ کیلومتر آن در ترکمنستان، ۷۷۴ کیلومتر در افغانستان و ۸۲۶ کیلومتر در پاکستان واقع شود. این خط لوله از میدان گاز گالکینیش در ترکمنستان آغاز و با عبور از شاهراه هرات‌-قندهار در افغانستان، از طریق کویته و مولتان در پاکستان به شهر فازیلکا در هند می‌رسید. این خط لوله ظرفیت انتقال ۳۳ میلیارد متر مکعب گاز در سال را دارد و هزینه اجرای آن حدود ۱۰ میلیارد دلار برآورد شده است.  در دوران نظام جمهوریت، طالبان تهدید امنیتی برای اجرای پروژه‌های اقتصادی، از جمله تاپی، محسوب می‌شدند و به همین دلیل این پروژه در داخل افغانستان پیشرفت نداشت. اما با بازگشت طالبان به قدرت، این گروه از حملات انفجاری، مسلحانه و انتحاری دست کشیده‌اند و اکنون مدعی تامین امنیت و اجرای این پروژه‌ها هستند.  پروژه تاپی قرار بود افغانستان را به مسیر انتقال گاز به آسیای جنوبی، یعنی پاکستان و هند، تبدیل کند و از این طریق میلیون‌ها دلار عواید سالانه به خزانه افغانستان سرازیر شود، اما در دوران حاکمیت مجدد طالبان تحقق این هدف عملی به نظر نمی‌رسد.  از سوی دیگر، در سال‌های اخیر تنش میان پاکستان و هند افزایش یافته است. این دو کشور سال گذشته نیز وارد درگیری نظامی شدند و پس از آن سطح تنش میان این دو همسایه و رقیب دیرینه بیشتر شد. همزمان، روابط میان رژیم طالبان و حکومت پاکستان نیز در شش ماه اخیر پرتنش بوده است. پاکستان طالبان را متهم می‌کند که از عوامل ناامنی در این کشور، از جمله تحریک طالبان پاکستان (تی‌تی‌پی) و هم‌پیمانان آن، حمایت می‌کند و این اتهام به حملات هوایی و راکتی پاکستان در خاک افغانستان منجر شد. در مقابل، رژیم طالبان مدعی است که از افغانستان تهدیدی متوجه هیچ کشوری نیست. در چنین شرایطی، حتی با تکمیل پروژه تاپی در داخل افغانستان، امتداد آن به پاکستان و هند دشوار به نظر می‌رسد.  همچنین قرار بود همزمان با پروژه تاپی، پروژه انتقال برق ترکمنستان ازطریق افغانستان به پاکستان تحت عنوان «تاپ» نیز عملی شود، اما این پروژه نیز تاکنون اجرایی نشده است. با این حال، طالبان در تلاش‌اند تا با عملی‌کردن پروژه تاپی، گاز ترکمنستان را از طریق خط لوله به افغانستان منتقل کنند. با این حال، درمورد تبدیل شدن افغانستان به مسیر انتقال گاز و برق به آسیای جنوبی، هنوز هیچ چشم‌انداز روشنی وجود ندارد.  افغانستانطالبانتاپیگازپاکستانترکمنستانهندپروژه تاپی قرار بود افغانستان را به مسیر انتقال گاز به آسیای جنوبی، یعنی پاکستان و هند، تبدیل کند و از این طریق میلیون‌ها دلار عواید سالانه به خزانه افغانستان سراریز شود، اما در دوران حاکمیت مجدد طالبان، تحقق این هدف عملی به نظر نمی‌رسدواجد روحانییک شنبه, آوریل 26, 2026 - 14:30 <p class="rtejustify" dir="rtl">خط لوله پروژه تاپی در استان هرات در غرب افغانستان- خبرگزاری باختر</p> جهانjw id: NaPxpxf5related nodes: تکمیل ذخایر آبی چندین سد افغانستان پس از سال‌ها خشکسالی زرق و برق شهرها، شکم‌های خالی؛ بازسازی نمایشی طالبانطالبان در حال استخراج گسترده طلا در بدخشان؛ پروژه‌های زیربنایی: صفرType: videoSEO Title: تاپی در مسیر نزول؛ از همکاری چهارجانبه تا محور طالبان-ترکمنستانInner related node: تکمیل ذخایر آبی چندین سد افغانستان پس از سال‌ها خشکسالی زرق و برق شهرها، شکم‌های خالی؛ بازسازی نمایشی طالبانطالبان در حال استخراج گسترده طلا در بدخشان؛ پروژه‌های زیربنایی: صفرcopyright: